Sommige mensen hebben op hoge leeftijd een geheugen en een denkvermogen die zich meten met die van veel jongere volwassenen. Onderzoekers van Northwestern University in Chicago noemen hen superagers. Hun definitie is streng: het gaat om mensen ouder dan tachtig die op geheugentests minstens even goed scoren als gezonde mensen van vijftig tot zestig.
Wat er in hun hersenen te zien is
Het team rond Emily Rogalski publiceerde in 2012 de eerste resultaten van hersenscans bij superagers. Bij gewone tachtigers dunt de hersenschors met de jaren merkbaar uit. Bij superagers bleef die uitdunning grotendeels uit, en een gebied dat belangrijk is voor aandacht, de anterieure cingulaire cortex, was zelfs dikker dan bij vijftig- tot zestigjarigen. In later onderzoek bleek de hersenschors van gemiddelde tachtigers ongeveer twee en een half keer sneller uit te dunnen dan die van superagers.
Een sterk sociaal netwerk
Opvallend is ook wat superagers over hun leven vertellen. In vragenlijsten rapporteerden ze sterkere positieve relaties met anderen dan leeftijdsgenoten die gewoon goed functioneren. Of dat komt door meer vrienden, hechtere vriendschappen of contact met jongere generaties, moet verder onderzoek nog uitwijzen.
Superagers tonen dat ouder worden niet automatisch betekent dat je scherpte verliest. Een vast recept om er zelf een te worden, levert het onderzoek nog niet op. Actief blijven, sociale contacten onderhouden, blijven leren en goed zorgen voor lichaam en geest zijn wel gewoonten die in het bredere onderzoek naar gezond ouder worden telkens terugkomen, en het is nooit te laat om erin te investeren.
Lees ook
- Cognitieve reserve: de buffer die je brein zelf opbouwt
- Goed nieuws voor ons brein naarmate we ouder worden!
Tips om zelf mentaal fit te blijven, vind je in Blijf bij je verstand.
Bronnen
- Harrison, T. M., Weintraub, S., Mesulam, M.-M., & Rogalski, E. (2012). Superior memory and higher cortical volumes in unusually successful cognitive aging. Journal of the International Neuropsychological Society, 18(6), 1081-1085.
- Cook, A. H., et al. (2017). Rates of cortical atrophy in adults 80 years and older with superior vs average episodic memory. JAMA, 317(13), 1373-1375.
- Cook Maher, A., et al. (2017). Psychological well-being in elderly adults with extraordinary episodic memory. PLoS ONE, 12(10), e0186413.
- Northwestern Medicine, What makes someone a SuperAger?