Het grootste risico van tweedehands is niet dat je iets slechts koopt. Het is dat je iets koopt. Een goede prijs werkt als een uitnodiging, en op een rommelmarkt of een tweedehandsplatform liggen die uitnodigingen voor het rapen. Voor je het weet staat er een broodbakmachine op je aanrecht die je twee keer zult gebruiken, gekocht omdat vijf euro te mooi leek om te laten liggen. De miskoop komt zelden voort uit slechte kwaliteit. Hij komt voort uit kopen zonder dat je iets nodig had.
Een plan lost dat op, en het hoeft niet ingewikkeld te zijn. Het begint bij één vraag die je jezelf stelt voor je iets bekijkt in plaats van erna: heb ik dit echt nodig, en waarvoor? Wie die vraag eerlijk beantwoordt, laat de helft van de koopjes liggen die anders mee naar huis waren gegaan. Niet omdat ze slecht waren, maar omdat het antwoord nee was.
Daarna helpt het om te weten wat je zoekt voor je gaat kijken. Een zoeklijst klinkt saai, en ze is het tegengif tegen de impulsaankoop. Zet erop wat je in huis wilt halen, met een bovengrens voor wat je ervoor wilt betalen en de eigenschappen die er echt toe doen. Zoek je een eettafel, dan noteer je de maten die in je kamer passen en het materiaal dat je wilt, zodat je op het moment zelf niet zwicht voor een prachtige tafel die dertig centimeter te lang is.
Bij grotere aankopen loont het om iets systematischer te werk te gaan. Wat kost hetzelfde nieuw, wat is een eerlijke tweedehandsprijs, wat mankeert er en wat kost het om dat te herstellen? Wie die punten naast elkaar zet voor hij beslist, koopt zelden verkeerd, want de fiche dwingt je om te rekenen in plaats van te verlangen. In hoofdstuk 5 van het boek vind je een handige aankoopfiche.
Het mooie is dat een plan tweedehands niet minder leuk maakt, maar minder duur en minder rommelig. Je kast vult zich met dingen die je gekozen hebt omdat je ze nodig had, en niet met dingen die je koos omdat ze goedkoop waren. En de zeldzame keer dat je toch iets meeneemt zonder plan, omdat het te bijzonder is om te laten liggen, voelt dat als een uitzondering die je jezelf gunt, en niet als de zoveelste doos in de kelder.
Dit artikel hoort bij het boek Tweedehands met meerwaarde.