Er zit iets vreemds in de manier waarop we over tweedehands spullen praten. Gebruikt, afgedankt, oud, tweede keus. Elk van die woorden suggereert dat er iets verloren is gegaan, dat het beste er al af is en dat jij de tweede bent in een rij. Voor een kapotte fiets klopt dat. Voor de meeste spullen die tweedehands van eigenaar wisselen, klopt het helemaal niet, en het woord dat je kiest bepaalt voor een groot deel of je dat nog ziet.
Neem een houten kast die twaalf jaar in een living heeft gestaan. Ze is niet opgebruikt, want hout raakt niet op. Ze heeft geen krasjes omdat ze slecht is, maar omdat ze gebruikt werd waarvoor ze gemaakt is. En als er al iets versleten is, dan meestal een scharnier of een laderol, iets wat je voor een paar euro vervangt. Toch noemen we haar gebruikt, met precies dezelfde ondertoon als een gebruikte theezakje. Het object is intact, en het woord doet alsof het dat niet is.
Die ondertoon heeft gevolgen. Wie opgroeit met het idee dat gebruikt gelijkstaat aan mindere kwaliteit, koopt liever iets nieuws van slechter materiaal dan iets ouds dat langer meegaat. Wie bang is dat anderen zullen denken dat hij het niet kon betalen, laat een goede kast staan en bestelt geperste vezelplaat in een doos. Het woord stuurt de keuze, en de keuze valt vaak de verkeerde kant op.
Er is een eenvoudige test die je kunt doen bij elk tweedehands ding dat je overweegt. Vraag je niet af hoe oud het is, maar of het nog doet waarvoor het bestaat, en hoelang het dat nog zal doen. Een gsm van vier jaar oud die nog vlot werkt, is niet oud in de betekenis die telt. Een goedkope nieuwe die je binnen het jaar vervangt, is dat op zijn manier wel.
Het woord tweedehands zelf hoeft niet weg. Het beschrijft precies wat er gebeurt, namelijk dat een tweede eigenaar overneemt wat een eerste niet meer nodig heeft. Wat weg mag, is de aanname die eraan vastgeplakt zit. Zolang je gebruikt leest als beschadigd, koop je nieuw uit angst. Vanaf het moment dat je gebruikt leest als getest, koop je tweedehands uit overtuiging.
In Tweedehands met meerwaarde loopt die omslag in denken als een lijn door het hele boek, van de mindset in de eerste hoofdstukken tot de categorie-per-categorie aanpak daarna.
Dit artikel hoort bij het boek Tweedehands met meerwaarde.