Sommige mensen leggen zichzelf een jaar op waarin ze niets nieuws kopen. Alles wat ze nodig hebben, moet tweedehands, geleend, hersteld of gemaakt zijn. Het klinkt als een streng experiment, en het is ook een experiment, maar wie het probeert, ontdekt vooral hoeveel er eigenlijk kan zonder dat je iets tekortkomt. De grens die je jezelf oplegt, blijkt ruimer dan verwacht.
Stel dat je het een jaar zou doen. De eerste weken merk je vooral wat je gewoon was om te kopen zonder erbij na te denken, want elke keer dat je automatisch iets nieuws wilde bestellen, botst je op je eigen regel. Daarna verschuift er iets. Je gaat eerst kijken of iemand het heeft dat je kunt lenen, of het tweedehands te vinden is, of je het kapotte exemplaar niet gewoon kunt herstellen. En vaak lukt dat, waardoor je merkt dat een groot deel van wat je normaal nieuw koopt, helemaal geen nieuw hoefde te zijn.
Natuurlijk zijn er grenzen, en die horen erbij. Sommige dingen koop je beter nieuw, om redenen van hygiëne, veiligheid of eenvoud, en een verstandig experiment maakt daar op voorhand uitzonderingen voor in plaats van zich blind te houden aan een regel. Het doel is niet om jezelf iets te ontzeggen tot het pijn doet. Het doel is om de standaardkeuze om te draaien, zodat nieuw kopen de uitzondering wordt die je bewust maakt in plaats van de reflex die je onbewust volgt.
Je hoeft er geen heel jaar aan te wijden om er iets aan te hebben. Probeer het een maand, of leg de lat bij één categorie, zoals kleren of huisraad, en kijk wat er gebeurt. Wat bijna iedereen die het probeert overhoudt, is niet het gevoel iets gemist te hebben, maar de verrassing hoeveel er ook zonder nieuw kan. En die verrassing is precies wat blijft hangen wanneer het experiment voorbij is en je gewoon weer koopt, alleen met een andere eerste reflex dan waarmee je begon.
Wie de smaak te pakken krijgt, vindt in Tweedehands met meerwaarde de praktische kant van elk van deze keuzes, categorie per categorie, van de eerste vondst tot het doorgeven ervan.
Dit artikel hoort bij het boek Tweedehands met meerwaarde.