De Franse filosoof Jean Buridan beschreef in de 14e eeuw een gedachte-experiment dat eeuwen later nog steeds verrassend actueel is. Een ezel staat precies tussen twee identieke hooibalen. Omdat er geen rationele reden is om de ene boven de andere te verkiezen, komt hij niet tot een keuze en verhongert hij uiteindelijk.
Hoewel dit wellicht absurd lijkt, herkennen veel organisaties en professionals zich in deze situatie.
Hoe vaker we streven naar de perfecte beslissing, hoe groter de kans dat we verstrikt raken in analyses, extra onderzoeken, aanvullende meetings en nieuwe scenario’s. We willen zekerheid voordat we handelen. Maar absolute zekerheid bestaat zelden.
Het interessante aan Buridans paradox is dat deze niet gaat over slechte keuzes, maar over de verlammende gevolgen van het ontbreken van een keuze. Terwijl we wachten op het perfecte moment, bewegen concurrenten, veranderen markten en ontstaan nieuwe kansen én risico’s.
Effectieve leiders begrijpen dat beslissen niet betekent dat alle twijfel verdwenen is. Het betekent dat je voldoende informatie hebt verzameld om een richting te kiezen, terwijl je accepteert dat niet alles voorspelbaar is. Zij verkiezen een goed besluit vandaag boven een perfect besluit dat nooit wordt genomen.
In de praktijk blijkt stilstand zelden een neutrale optie te zijn; het betreft een keuze met verstrekkende gevolgen.
De belangrijkste les van Buridan is niet dat men altijd de juiste beslissing moet nemen, maar dat vooruitgang begint zodra men de moed heeft om te kiezen.
Waar ligt volgens u vandaag het grootste risico: bij het maken van een verkeerde keuze, of bij het uitstellen van een beslissing?
Dit artikel hoort bij het boek Beslis met vertrouwen.